Postanowienie SN z dnia 07.07.1994 sygn. III PO 5/94

Sygrantura: III PO 5/94
Wydane przez: Sąd najwyższy
Z dnia: 1994-07-07
Skład: Antoni Filcek (sprawozdawca)

Postanowienie z dnia 7 lipca 1994 r.

III PO 5/94

Niedopuszczalny jest spór kompetencyjny w rozumieniu art. 190-195 k.p.a. pomiędzy Naczelnym Sšdem Administracyjnym a organizacjš społecznš nie powołanš z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.

Przewodniczšcy Sędzia SN: Walery Masewicz, Sędziowie SN: Antoni Filcek

(sprawozdawca), Jerzy Kwaœniewski, przedstawiciel Ministra Sprawiedliwoœci:

Genowefa Glińska, przedstawiciel Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej: Aleksander

Tulczyński,

Kolegium Kompetencyjne przy Sšdzie Najwyższym, z udziałem prokuratora

Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 1994 r. na posiedzeniu

jawnym sprawy z wniosku Michała J. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego

między Polskim Towarzystwem Psychiatrycznym a Naczelnym Sšdem Administracyjnym o właœciwoœć organu uprawnionego do uchylenia "decyzji" Oddziału Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego w przedmiocie oceny psychiatrycznej wnioskodawcy,

p o s t a n a w i ł:

wniosek odrzucić.

U z a s a d n i e n i e

Michał J. pismem z dnia 30 listopada 1993 r. skierowanym do Prezesa

Zarzšdu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wniósł o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie bezprawnego wydania przez Komisję Ekspertów powołanš w ramach Ł. Oddziału Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego opinii o stanie zdrowia psychicznego wnioskodawcy

bez jego zbadania, w której dopatrzył się on cech "decyzji". Opinia ta -jak podał

wnioskodawca - była wykorzystywana przeciwko niemu w postępowaniu sšdowym.

W odpowiedzi na powyższe pismo Prezes Zarzšdu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego pismem z dnia 8 grudnia 1993 r. zawiadomił Michała

J., że Polskie Towarzystwo Psychiatryczne nie może podejmować w sprawie działań

w trybie postępowania administracyjnego, jakich się on domaga. Zgodnie ze statutem Towarzystwa może ono wydawać orzeczenia w sprawach dotyczšcych psychiatrii i ochrony zdrowia psychicznego. Jest również zgodne z wymienionym

statutem powoływanie przez zarzšd główny, zarzšdy oddziałów i sekcji naukowych

Towarzystwa komisji dla wydania opinii w okreœlonych sprawach. Jeżeli zaœ kwestionowanš opinię sporzšdzonš przez komisję powołanš przez Zarzšd Oddziału

Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wydano dla postępowania sšdowego,

to może być ona w tym postępowaniu podważana.

Po otrzymaniu wskazanego pisma Prezesa Zarzšdu Głównego Polskiego

Towarzystwa Psychiatrycznego Michał J. dnia 25 marca 1994 r. wystšpił do Naczelnego Sšdu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o:

1) wypowiedzenie się na temat objęcia kontrolš tegoż Sšdu wspomnianej wyżej decyzji Oddziału Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego sporzšdzonej w postaci orzeczenia psychiatrycznego, wydanego z naruszeniem prawa, tj. bez zbadania osoby, której orzeczenie to dotyczy, a to wobec otrzymanych wyjaœnień

Prezesa Zarzšdu Głównego tego Towarzystwa, z których wynikało, że jego działalnoœć nie podlega jurysdykcji administracyjnej;

2) ewentualne wskazanie organu władnego do zdelegalizowania tego typu bezprawnej decyzji.

W odpowiedzi na to pismo Biuro Prezydialne Naczelnego Sšdu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 16 maja 1994 r. podpisanym przez starszego inspektora do spraw skarg poinformowało Michała J., że Naczelny Sšd

Administracyjny nie udziela porad prawnych, natomiast opinie prawne formułuje

jedynie w swoich orzeczeniach w zwišzku z konkretnš sprawš toczšcš się przed

tym Sšdem w trybie przewidzianym w przepisach działu VI k.p.a., wobec czego nie

może zajšć stanowiska w kwestiach podnoszonych w piœmie Michała J.

Na tle powyższego stanu faktycznego Michał J. z powołaniem się na art, 192

k.p.a. wystšpił z wnioskiem do Pierwszego Prezesa Sšdu Najwyższego o rozstrzygnięcie przez Kolegium Kompetencyjne przy Sšdzie Najwyższym sporu w

zakresie stwierdzenia organu właœciwego do uchylenia bezprawnej decyzji Oddziału

Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, powziętej z naruszeniem prawa bez osobistego zbadania wnioskodawcy, będšcej dowodem z dokumentu w sprawie cywilnej i karnej.

Kolegium Kompetencyjne przy Sšdzie Najwyższym zważyło, co następuje:

W œwietle art. 190 § 1 w zw. z art. 1 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium Kompetencyjne rozstrzyga spory o właœciwoœć między organami administracji państwowej lub organami samorzšdu terytorialnego a sšdami i to zarówno spory pozytywne, gdy zainteresowany organ administracji państwowej lub organ samorzšdu terytorialnego

oraz sšd uznajš się równoczeœnie za właœciwe do załatwienia sprawy (art. 192 § 1

pkt 1 k.p.a.), jak też spory negatywne, gdy zarówno organ administracji państwowej

lub organ samorzšdu terytorialnego, jak i sšd uznajš się w sprawie za niewłaœciwe

(art. 192 § 1 pkt 2 k.p.a.). Po stronie administracyjnej uczestnikiem konfliktu może

być również w œwietle art. 1 § 2 w zwišzku z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. organ

przedsiębiorstwa państwowego, komunalnej jednostki organizacyjnej, organizacji

zawodowej, samorzšdowej, spółdzielczej i innej organizacji społecznej, gdy jest on

powołany z mocy prawa (ustawy, aktu wykonawczego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego) do załatwiania spraw okreœlonych w art. 1 § 1 pkt 1 i 4

k.p.a., zaœ po stronie sšdowej - każdy sšd państwowy w zakresie swojej kompetencji z wyjštkiem Naczelnego Sšdu Administracyjnego, co wynika zarówno

z braku użycia w art. 1 § 1 pkt 2 oraz w przepisach działu V k.p.a. dotyczšcych

rozstrzygania sporów o właœciwoœć przez Kolegium Kompetencyjne przy Sšdzie

Najwyższym okreœlenia "sšd administracyjny" używanego w tym kodeksie dla oznaczenia NSA (art. 5 § 2 pkt 2), jak też przede wszystkim z istoty stosunku

między NSA a organami administracji państwowej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3

k.p.a. [...].

Żaden ze wskazanych we wniosku podmiotów (Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Naczelny Sšd Administracyjny) nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom.

Żaden przepis prawa nie zleca stowarzyszeniu będšcemu organizacjš społecznš (Polskiemu Towarzystwu Psychiatrycznemu) rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych indywidualnych spraw z zakresu szeroko pojętej administracji. Nie można też uznać opinii lekarskiej o stanie zdrowia za takš

decyzję, czego potwierdzeniem sš m.in. przepisy rozporzšdzenia Rady Ministrów z

dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze

zm.). Zgodnie z §§ 8 i 10 ust. 1 tegoż rozporzšdzenia okreœlone nim jednostki

organizacyjne służby zdrowia po dokonaniu oceny zdrowia badanego wydajš orzeczenie w sprawie choroby zawodowej, na którego podstawie oraz wyników

dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego właœciwy terytorialnie państwowy

wojewódzki inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej

lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

Z kolei Naczelny Sšd Administracyjny nie wydał żadnego orzeczenia w

sprawie wnioskodawcy, a tylko, w zwišzku z treœciš jego wniosku, udzielił mu przytoczonej wyżej informacji. Przede wszystkim jednak, jak wyżej wskazano, Sšd

ten nie może być uczestnikiem konfliktu kompetencyjnego objętego przepisami

działu V k.p.a.

Kolegium Kompetencyjne może rozpoznawać tylko spory kompetencyjne między okreœlonymi wyżej organami, rozpoznawanie innych sporów przez Kolegium

jest niedopuszczalne. Wniosek Michała J. o rozpatrzenie przedstawionego przez

niego sporu podlega odrzuceniu (art. 199 § 1 k.p.c. w zw. z art. 195 k.p.a.).

Na marginesie niniejszej sprawy oraz w zwišzku z tym, że w œwietle § 9 pkt 5

statutu Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego z dnia 30 marca 1990 r. wydaje

ono opinie w sprawach psychiatrii, a nie opinie dotyczšce oceny zdrowia okreœlonych osób, Kolegium Kompetencyjne przy Sšdzie Najwyższym zauważa, iż

jeżeli zdaniem wnioskodawcy działalnoœć organów czy ogniw organizacyjnych tego

Towarzystwa narusza przepisy prawa lub statutu, może on powiadomić o tym Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, który jako organ nadzoru nad stowarzyszeniami, o ile podzieli zarzuty wnioskodawcy, może

podjšć odpowiednie œrodki nadzorcze okreœlone w rozdziale 3 ustawy z dnia 7

kwietnia 1989 r, - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz.104 ze zm.). Polskie

Towarzystwo Psychiatryczne jest bowiem zarejestrowanym stowarzyszeniem, podlegajšcym przepisom tej ustawy.

Gdy jednak opinia wydana przez komisję ekspertów powołanš w ramach Ł.

Oddziału Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wykorzystana została w postępowaniu cywilnym lub karnym, to wnioskodawca mógł jš kwestionować w tym

postępowaniu, a jej ocena należała do sšdów orzekajšcych w sprawie.

Inne orzeczenia