Postanowienie WSA z dnia 27.01.2015 sygn. III SA/Wa 3010/14

Sygrantura: III SA/Wa 3010/14
Wydane przez: Wojewódzki Sąd Administracyjny
Z dnia: 2015-01-27
Skład: Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca, przewodniczący)
Powiązane: Wyrok

Sentencja

Dnia 27 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S.A. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2009 r. do maja 2010 r. oraz od lipca do listopada 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Uzasadnienie

Skarżąca – D. S.A. z siedzibą w W. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2009 r. do maja 2010 r. oraz od lipca do listopada 2010 r.

W skardze Skarżąca zwarła także wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku podniosła, że zajmuje się recyklingiem metali. Jej akcje zostały wprowadzone na GPW. Nastąpiła zmiana wyceny akcji przez rynek w ciągu kilku lat - z kilkudziesięciu na dwa złote. Organy podatkowe dokonały zabezpieczeń na rachunkach bankowych Skarżącej na kwotę ponad 8 mln zł, co skutkowało spadkiem udziału w rynku. W wyniku dokonanych zabezpieczeń spółka zaprzestała działalności operacyjnej. W 2010 r. Skarżąca uzyskała 722 762 tys. zł przychodów, w 2012 r. 8 246 tys. zł przychodów.

Pięć wygranych sporów przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym nie poprawiło znacząco sytuacji finansowej Skarżącej. W styczniu 2014 r Skarżąca uzyskała informację z banku o zabezpieczeniu jej rachunku na kwotę ponad 90 mln zł (należność główna i odsetki). Jej przychody spadły do 187 tys. zł w I kwartale 2014 r. w pierwszym kwartale 2014 r spółka poniosła 4005 tys. zł straty, spadły też notowania na GPW. Z uwagi na spadek cen akcji Skarżąca pozbawiona jest dostępu do "zewnętrznego finansowania" w drodze pożyczek bankowych. Od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2010 r. Skarżąca zapłaciła 13 014 tys. zł podatku dochodowego.

Długotrwałość postępowań i kontroli skarbowych oraz w konsekwencji spadek dochodów Skarżącej doprowadził do redukcji personelu i ograniczeń rozmiaru działalności. Przez okres od zablokowania rachunków bankowych (styczeń 2014 r.) do chwili obecnej suma powtarzalnych opłat i obciążeń (na rzecz pracowników, kontrahentów, opłat sądowych, skarbowych, notarialnych i in.) wyniosła 1 345 742 zł, czyli ok 193 tys. zł miesięcznie. Na rachunkach Skarżąca posiada około 14 200 zł. Wartość środków trwałych 6 096 tys. zł. Z rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. wynika zysk netto 3 109 zł, przy czym za I kwartał 2014 r. Skarżąca wykazuje stratę netto w kwocie 3 750 tys. zł.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca poinformowała, o tym, że jej zobowiązania podatkowe, będące przedmiotem niniejszego postępowania oraz innych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych nie zostały ujęte w zestawieniu zobowiązań i należności na 30 września 2014 r. W I półroczu 2014 r. Skarżąca zanotowała wpływ gotówki z działalności operacyjnej w kwocie 368 tys. zł, co posłużyło sfinansowaniu wydatków inwestycyjnych w kwocie 76 tys. zł i obsługi zadłużenia z tytułu obligacji i pożyczek. Pozostała część wydatków związanych z obsługą zadłużenia została pokryta ze środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. W pierwszym półroczu 2014 r. stan posiadanych środków pieniężnych zmniejszył się o 210 tys. zł, tj do kwoty 146 tys. zł.

Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W sprzeciwie Skarżąca wniosła o uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy i zarzuciła postanowieniu referendarza sądowego WSA w Warszawie naruszenie art. 246 § 2pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".

Podniosła m.in., że wcześniejsze zajęcia zabezpieczające obejmujące: (i) zablokowanie wszystkich rachunków bankowych związanych z prowadzeniem działalności, (ii) ustanowienie prawomocnych zastawów skarbowych na wszystkich udziałach w spółkach zależnych, (iii) zajęcie wierzytelności Skarżącej z tytułu zwrotu podatku VAT, przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Skarżąca nie ma zatem prawa swobodnego dysponowania majątkiem z wyjątkiem części środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, które są okresowo zwalniane przez organ skarbowy m.in. na pokrycie kosztów opłat sądowych. Środki te zostały jednak wyczerpane. Skarżąca podkreśliła ponadto, że wszystkie jej nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia. Według Skarżącej sprzedaż jej majątku jest zatem w chwili obecnej niemożliwa.

W wykonaniu wezwania Sądu Skarżąca poinformowała m.in., że bieżąca działalność gospodarcza finansowana jest w przeważającej części wpływami z przychodów ujętych we wcześniejszych okresach sprawozdawczych jak również wpływami z wynajmu nieruchomości Skarżącej innym podmiotom z grupy kapitałowej. Skarżąca wskazała ponadto, że z uwagi na prowadzone postepowania egzekucyjne i szereg zajęć i zastawów skarbowych zmuszona jest do regularnego wnioskowania do organu egzekucyjnego o dokonywanie kwotowo oznaczonych zwolnień spad egzekucji na rachunkach bankowych. Mimo, że organ zasadniczo przychyla się do wniosków, procedura taka stwarza duże problemy w płynnym funkcjonowaniu Skarżącej. Skarżąca załączyła m.in. zestawienie przychodów za okres od 1 września 2014 r. do 30 listopada 2014 r., z którego wynika przychów w kwocie 255.369,31 zł, zestawienie kosztów za okres od 1 września 2014 r. do 30 listopada 2014 r., z którego wynikają koszty w kwocie 972.000,68 zł, a także wskazała, że wystawiła faktury sprzedaży za okres od 1 września 2014 r. do 30 listopada 2014 r. w kwocie 819.789,20 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.

Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.

W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, w niniejszej sprawie – osoba prawna, musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a.

Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowo-administracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest zaś wpis sądowy od skargi w wysokości 100.000 zł.

W ocenie Sądu, z zestawienia kwoty wymaganych kosztów sądowych z przychodami Skarżącej za ostatnie lata działalności, w tym szczególnie za najnowszy okres od 1 września 2014 r. do 30 listopada 2014 r. wynika, że Skarżąca nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i pomoc nie może zostać jej udzielona.

W 2011 r. przychody Skarżącej wyniosły bowiem 27.459.410,01 zł, w 2012 r. wyniosły 16.017.830,39 zł, zaś za 2013 r. odpowiednio 9.998.787,48 zł. W okresie bezpośrednio poprzedzającym rozpoznanie wniosku Skarżącej jej przychody wyniosły 255.369,31 zł, zaś kwota wystawionych faktur sprzedaży 820.130,44 zł.

Bez znaczenia był przy tym końcowy wynik finansowy Skarżącej za 2011 r., 2012 r., 2013 r., czy za okres od 1 września 2014 r. do 30 listopada 2014 r., tj. poniesiona strata. Jak bowiem podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie NSA, w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych.

Zatem jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13, z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt II GZ 112/11 i z dnia 19 listopada 2004 r. o sygn. akt I FZ 436/04).

Sąd zauważa ponadto, iż Skarżąca prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą i nie została postawiona w stan upadłości. W okresie bezpośrednio poprzedzającym rozpoznanie jej wniosku wykazała wpływy ze sprzedaży w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość wymaganego wpisu sądowego. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż Skarżąca wciąż posiada znaczny majątek (nieruchomości), który choć jest przedmiotem zabezpieczenia, to pozwala Skarżącej na osiąganie przychodów z jego wynajmu.

Zauważenia wymaga przy tym, iż osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por.: postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). W ocenie Sądu Skarżąca takiej okoliczności nie wykazała.

W konkluzji należy stwierdzić, że Skarżąca, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykazała, jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 p.p.s.a., postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.

Inne orzeczenia