Wyrok WSA z dnia 14.07.2011 sygn. II SA/Ol 412/11

Sygrantura: II SA/Ol 412/11
Wydane przez: Wojewódzki Sąd Administracyjny
Z dnia: 2011-07-14
Skład: Katarzyna Matczak (sprawozdawca, przewodniczący), S. Beata Jezielska , S.Bogusław Jażdżyk

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę – umorzenia postępowania oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku

Uzasadnienie

W dniu 13 maja 2008 r. K.K. złożył wniosek o zmianę decyzji Starosty z dnia "[...]", nr "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, gazu i energii elektrycznej, zmienionej już decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", w zakresie zamiany otworów okiennych na luksfery w budynku mieszkalno-usługowym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w D.

Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę do czasu zakończenia prowadzonego przez Wojewodę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia "[...]", nr "[...]".

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Wojewoda stwierdził nieważności decyzji Starosty z dnia "[...]". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 113/10 oddalił skargę wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" przez K.K.

Po uzyskaniu informacji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia "[...]", Starosta podjął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę postanowieniem z dnia "[...]" i decyzją z tego samego dnia umorzył postępowanie administracyjne w sprawie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę z dnia "[...]".

Na skutek wniesionego odwołania przez K.K. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując w uzasadnieniu, iż organ naruszył zasady postępowania administracyjnego w tej sprawie, bowiem wydając tego samego dnia postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania i decyzję o umorzeniu postępowania naruszony został art. 15 kpa. Wyjaśniono, że wniosek o zmianę pozwolenia na budowę winien być rozpoznany dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z dnia "[...]" umorzył prowadzone postępowanie, gdyż w ocenie organu stało się ono bezprzedmiotowe. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: kpa.

Od powyższej decyzji K.K. złożył odwołanie domagając się jej uchylenia oraz skierowania sprawy do organu I instancji w celu ponownego jej rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym bez udziału strony, a sprawa została rozstrzygnięta niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja o pozwoleniu na budowę nr "[...]" z dnia "[...]" została wycofana z obrotu prawnego, w związku z wydaniem przez Wojewodę ostatecznej decyzji stwierdzającej jej nieważność, utrzymanej w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a zatem postępowanie w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Wyjaśniono, iż skoro postanowienie Starosty z dnia "[...]" o podjęciu zawieszonego postępowania nie zostało przez K.K. zaskarżone, w związku z czym organ ten zobowiązany był do merytorycznego rozpoznania zawieszonego wcześniej postępowania. Ponieważ jednaj jak wskazano wyżej decyzja o pozwoleniu na budowę w stosunku, do której został złożony wniosek o jej zmianę została prawnie wycofana z obiegu prawnego postępowanie w sprawie jej zmiany stało się bezprzedmiotowe.

Na tę decyzję K.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że budynek mieszkalny na działce nr "[...]" w D. został wybudowany zgodnie z prawomocną decyzją Starosty z dnia "[...]". W tej sytuacji niezasadne jest wskazywanie, że decyzja ta została wycofana z obrotu prawnego, gdyż w czasie jej obowiązywania zostały wykonane roboty budowlane wskazane w tej decyzji.

Zdaniem skarżącego, Starosta wydał decyzję w oparciu o dotychczas zebrane dowody, nie biorąc pod uwagę argumentów skarżącego, a postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 kpa. Poza tym skarżący do tej pory nie otrzymał wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r., co uniemożliwia mu obronę jego praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: ustawą ppsa. W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).

Uwzględniając stan faktyczny będący podstawą dla podjętego rozstrzygnięcia przez organy administracji w tej sprawie oraz istniejący stan prawny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w rzeczonej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]", którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku z dnia 13 maja 2008 r. w sprawie zmiany decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]" udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, gazu i energii elektrycznej na działce nr "[...]" w D. zmienionej już decyzją tego organu z dnia "[...]".

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 105 § 1 kpa. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle. Bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialno-prawnego co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem zaś jest konkretna sprawa, w której organ administracyjny jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu - wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003r. sygn. akt III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy 2003/6/25.

Decyzję o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 kpa wydaje się wówczas, "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawy"- wyrok NSA z dnia 26 września 2001 r. sygn. akt V SA 381/01, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie dotyczącej wydania decyzji zmieniającej wcześniej uzyskane pozwolenie na budowę budynku mieszkalno - usługowego zaistniał przypadek oczywistego braku podstawy prawnej i faktycznej do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego. Skoro skarżący wystąpił o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]", to nie budzi wątpliwości, iż o dopuszczalności zmiany takiej decyzji może być mowa jedynie wówczas, gdy sama decyzja o pozwoleniu na budowę pozostaje w obrocie prawnym, a zatem wywołuje określone skutki prawne. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu okoliczność, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" została z porządku prawnego wyeliminowana ze skutkiem ex tunc na skutek ostatecznej i prawomocnej decyzji Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]", którą stwierdzono nieważność decyzji Starosty z dnia "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego wraz z przyłączeniami wody, kanalizacji sanitarnej gazu i energii elektrycznej na działce nr "[...]" w D. Decyzja ta została bowiem utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]", która to decyzja skontrolowana została wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 113/10), który oddalił skargę K.K. na tę decyzję. Reasumując w dacie orzekania przez organ tak I jak i II instancji w obrocie prawnym nie istniała już decyzja Starosty o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]", wobec czego organy te nie mogły merytorycznej orzec o jej zmianie.

Skarżącemu pozostaje jedynie wyjaśnić, iż fakt wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę nie zmienia okoliczności, iż jego budynek został wzniesiony w oparciu o istniejące jeszcze w porządku prawnym pozwolenie na budowę. Ponieważ jednak rozpoczęta inwestycja nie będzie mogła być zakończona w oparciu o wyeliminowane pozwolenie na budowę, skoro skarżący wystąpił o zmianę pozwolenia to oznacza to, że inwestycja nie została jeszcze zrealizowana w całości, strona skarżąca będzie musiała ją zakończyć w oparciu o inne instytucje prawne wynikające z prawa budowlanego, niż zmiana pozwolenia na budowę, które jak już wcześniej wskazano nie istnieje.

Wyjaśnić także pozostaje skarżącemu, iż dla rozpoznania niniejszej sprawy bez wpływu pozostaje podnoszona okoliczność, iż nie otrzymał on wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i w związku z tym jego prawo do obrony zostało naruszone. Skoro bowiem uważa, iż w tamtej sprawie naruszone zostały jego prawa winien skorzystać z instytucji przewidzianych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu wiadomym jest, iż wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 113/10) stał się prawomocny z dniem 24 września 2010 r. i do chwili jego skutecznego wzruszenia pozostaje w porządku prawnym i wywiera skutki, o których mowa w art. 170 ustawy ppsa. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wobec zarzutu strony skarżącej, iż organ nie poinformował jej o końcu postępowania wyjaśniającego oraz nie uwzględnił jej zarzutów wyjaśnić pozostaje, iż wprawdzie przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy strona skarżąca nie została zawiadomiona o treści art. 10 Kpa, jednakże to uchybienie nie miało wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, skoro organ odwoławczy nie prowadził uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 kpa.

W okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle powołanych przepisów organy architektoniczne, po uzyskaniu informacji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia "[...]" o pozwoleniu na budowę zobligowane były do umorzenia postępowania w przedmiocie zmiany tej decyzji, skoro jak wskazano wyżej, decyzja ta została wyeliminowania ostatecznie i prawomocnie z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Inne orzeczenia