Postanowienie WSA z dnia 11.09.2012 sygn. I SA/Go 463/12

Sygrantura: I SA/Go 463/12
Wydane przez: Wojewódzki Sąd Administracyjny
Z dnia: 2012-09-11
Skład: Barbara Rennert (sprawozdawca, przewodniczący)
Powiązane: Wyrok

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2012 r. wniosku J.N. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Uzasadnienie

Skargą z dnia [...] czerwca 2012 r. J.N., zaskarżył do tut. Sądu decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r.

Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 5 lipca 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1761 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

W powyższym wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną D.N., która jest właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 47,27 m2. Miesięczne dochody J. i D. małżonków N. (po odliczeniu potrącenia egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę skarżącego) wynoszą netto ok. 4.500 zł (dowód: zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń i rozliczenia wynagrodzenia skarżącego - k. 68-71 akt I SA/Go 395/12, wydruk "bilans z księgi" obejmujący obliczenie dochodu z działalności gospodarczej - k. 64 akt I SA/Go 395/12). Małżonkowie posiadają dwa rachunki bankowe, nie mają jednak oszczędności. Rachunek bankowy D.N. na dzień [...] lipca 2012 r. wykazywał wprawdzie saldo przekraczające 33.000 zł, lecz kwota ta została przeznaczona na spłatę zaległości podatkowej w dniu [...] lipca 2012 r. (dowód: wyciągi z rachunków bankowych - k. 35-39 i k. 41-50 akt I SA/Go 395/12, dowód wpłaty - k. 40 akt I SA/Go 395/12, oświadczenie pełnomocnika skarżących - k. 33 akt I SA/Go 395/12). Ani skarżący ani jego żona nie są właścicielami samochodów. Miesięczne koszty utrzymania małżonków N. wynoszą od 2.500 do 2.800 zł (wg oświadczenia pełnomocnika skarżących - k. 34 akt I SA/Go 395/12).

We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano również, że między skarżącym a jego małżonką istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Oświadczono, że prócz spornego zobowiązania podatkowego na skarżącym ciąży również zobowiązanie w podatku dochodowym za lata 2005 oraz 2007 (wartość zaległości, bez odsetek za zwłokę wynosi łącznie 113.076 zł) oraz zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lata 2005 i 2006 w łącznej kwocie 88.369 zł (bez odsetek). Skarżący oświadczył, że w styczniu 2012 r. uiścił zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za 2007 r. Wpłata ta opiewała na kwotę 20.822,00 zł i pokryta została z posiadanych przez niego oszczędności.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 lipca 2012 r. zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 750 zł. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że suma miesięcznych dochodów J. i D. małżonków N. znacznie przewyższa wysokość miesięcznych wydatków (o min. 1.500 zł). Uwzględniając nawet podany przez pełnomocnika skarżącego fakt konieczności rozpoczęcia w sierpniu 2012 r. spłaty kredytu zaciągniętego na spłatę zaległości podatkowej (przy racie wynoszącej 750 zł miesięcznie), należy uznać, iż skarżący nadal będzie dysponować środkami przekraczającymi wartość wydatków służących koniecznemu utrzymaniu jego rodziny. Tymczasem to zapewnienie możliwości uczestnictwa w postępowaniu bez narażenia na niebezpieczeństwo niemożności sfinansowania podstawowych potrzeb życiowych stanowi prawne kryterium uprawniające do uzyskania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem referendarza sądowego nie można pomijać okoliczności, iż skarżącego i jego żonę obciążają łącznie wpisy w trzech sprawach prowadzonych przed tutejszym sądem, a łączna ich kwota (3.427 zł) przekracza ich możliwości płatnicze. W ocenie referendarza sądowego częściowe zwolnienie od wpisu od skargi, stanowiącego jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania zapewni skarżącemu możliwość poddania kontroli sądowej wydanej w jego sprawie decyzji podatkowej. Zapłata kwoty 750 zł nie będzie bowiem stanowiła istotnego uszczerbku majątkowego i nie spowoduje niemożności sfinansowania podstawowych wydatków rodziny skarżącego.

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skutecznie sprzeciw do tut. Sądu, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przez odmowę zwolnienia go z pełnej kwoty wpisu sądowego od skargi oraz wniósł o jego uchylenie.

W uzasadnieniu sprzeciwu, podobnie jak we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazano na liczne zobowiązania finansowe skarżącego i jego małżonki oraz fakt, że w maju 2012 r. D. i J. małżonkowie N. zaciągnęli kredyt na częściową spłatę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2005 r. Miesięczna rata z tytułu niniejszego zobowiązania od miesiąca sierpnia wynosi ok. 750 zł miesięcznie. Podniesiono również, że strona uiściła wpisy sądowe od równolegle złożonych skarg, oznaczonych sygnaturami I SA/Go 462/12 i I SA/Go 467/12 w łącznej kwocie 596 zł. Prócz tego zamierza uiścić wpis sądowy w wysokości 750 zł w sprawie o sygn. akt I SA/Go 395/12. Według skarżącego powyższe okoliczności dają podstawy do zwolnienia go z pełnej kwoty wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania.

Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata.

Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w całości nie zostały przez skarżącego spełnione.

Mimo trudnej sytuacji finansowej spowodowanej licznymi zobowiązaniami finansowymi skarżący i jego małżonka uzyskują stałe dochody z wynagrodzenia za pracę oraz z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Go 463/12, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy I SA/Go 395/12 suma miesięcznych dochodów D. i J. małżonków N. znacznie przewyższa wysokość miesięcznych wydatków (o min. 1.500 zł). W ocenie Sądu nawet okoliczność rozpoczęcia w sierpniu 2012 r. spłaty kredytu zaciągniętego na spłatę zaległości podatkowej (przy racie wynoszącej 750 zł miesięcznie) nie pogarsza na tyle sytuacji finansowej skarżącego by nie mógł on dysponować środkami przekraczającymi wartość wydatków służących koniecznemu utrzymaniu jego rodziny.

Skarżący w złożonym wniosku zwraca uwagę na fakt istnienia ustroju rozdzielności majątkowej między małżonkami. Jest to jednak okoliczność, która nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnej pomocy - także w zakresie partycypowania w kosztach sądowych - który nakłada na nich prawo rodzinne i opiekuńcze. Zatem jest to okoliczność bez znaczenia w sprawie, tym bardziej, iż małżonkowie prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe.

Rozpatrując niniejszy wniosek Sąd uwzględnił wydatki jakie ponosi skarżący w związku z podjętymi zobowiązaniami i utrzymaniem rodziny.

Mając na uwadze te okoliczności oraz fakt, iż jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, Sąd uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącemu w postaci zwolnienia od uiszczenia części wpisu od wniesionej skargi w części.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Inne orzeczenia