Postanowienie NSA z dnia 09.12.2010 sygn. I OZ 929/10

Sygrantura: I OZ 929/10
Wydane przez: Naczelny Sąd Administracyjny
Z dnia: 2010-12-09
Skład: Irena Kamińska (sprawozdawca, przewodniczący)

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 338/10 odmawiające S. H. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia (...) stycznia 2010 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 338/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił S. H. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia (...) stycznia 2010 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotem skargi S. H. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z dnia (...) stycznia 2010 r., nr (...) , utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Nysy o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej.

W dniu 24 sierpnia 2010 r. wpłynął do Sądu pierwszej instancji wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, w którym skarżąca zwróciła się o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na złą sytuację materialną jej rodziny, spowodowaną bezrobociem i niskimi dochodami miesięcznymi, a także zwróciła uwagę na skomplikowany charakter jej sprawy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi, które uczęszczają do szkoły i nie uzyskują dochodu, tj. piętnastoletnią córką (uczennicą gimnazjum) i dwójką dwudziestoletnich synów (uczniami technikum zawodowego). Skarżąca jako osoba bezrobotna nie uzyskuje dochodu, a źródłami dochodów miesięcznych rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 367 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 232,19 zł (łącznie 599,19 zł). S. H. oświadczyła także, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m2, a także wydzierżawiła swoją nieruchomość rolną na okres 10 lat.

Pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy przez przedłożenie: aktualnych wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia o wysokości i okresie pobierania stypendiów unijnych dzieci skarżącej, odpisów zeznań podatkowych za rok 2008 i 2009 wszystkich członków gospodarstwa domowego, dowodów potwierdzających odbycie przez męża skarżącej leczenia, z uwzględnieniem kosztów tego leczenia, dowodu potwierdzającego okoliczność otrzymania przez rodzeństwo P. H. pieniędzy z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w K. , co podnosiła skarżąca w sprawie II SA/Op 312/10. Zażądano także, aby wnioskodawczyni wyjaśniła, czy P. H. tworzy z nią wspólne gospodarstwo domowe, a jeżeli nie - aby wskazała przyczyny tego stanu, a także oświadczyła, czy posiadają rozdzielność majątkową, orzeczoną separację bądź rozwód. Wezwaniem zobowiązano ponadto skarżącą do wyjaśnienia czy wystąpiła o podwyższenie alimentów od męża na wspólne dzieci, a także czyjej rodzina korzysta z pomocy osób trzecich i w jakim zakresie, oraz wyjaśnienia kwestii wartości budynków i działki o powierzchni 0,2550 ha w R. stanowiących własność wnioskodawczyni, które według danych zawartych w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 17 lutego 2009 r., nr OPS 5010/589/odm/12/09 (strona nr 5 decyzji), mają wartość rynkową- uwzględniającą ceny sprzedaży na nyskim rynku nieruchomości - 80.000 zł, a nie jak wskazuje wnioskodawczyni 5.000 zł. Zwrócono się do skarżącej również o wyjaśnienie czy w związku z przedstawioną trudną sytuacją rodziny, syn D. H. podjął próby uzyskania zatrudnienia, ze wskazaniem rodzaju podjętych w tym zakresie działań. Przedmiotowe wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie może być uznane za niewskazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, co z kolei skutkować może oddaleniem wniosku.

Skarżąca w pismach z dnia 30 sierpnia 2010 r. odniosła się do wezwania Sądu, nie dołączając do akt sprawy żadnych dokumentów. Podała natomiast, że jej mąż P. H. od 1991 r. nie jest członkiem gospodarstwa domowego, nie chce korzystać z pomocy społecznej, z uwagi na swą chorobę potrzebuje pomocy, którą zapewniali mu rodzice i rodzeństwo. Małżonkowie nie posiadają rozdzielności majątkowej, jednakże nieruchomości męża stanowią jego "wyłączność", zostały mu przekazane w 1980 r. w Urzędzie Miasta i Gminy Międzylesie, a związek małżeński został zawarty 21 lutego 1987 r. O podwyższenie alimentów na dzieci od męża skarżąca wystąpi we wrześniu 2010 r., natomiast członkowie jej gospodarstwa domowego nie posiadają oszczędności w bankach. Poinformowała dalej, że rodzeństwo męża nie dysponuje dowodami potwierdzającymi okoliczność otrzymania pieniędzy z podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w K., a pobrało je zgodnie z wolą rodziców. P. H. nie posiada dowodu na okoliczność poniesionych kosztów leczenia (nie korzystał z refundacji), natomiast "Koszty leczenia są zbieżne". Wartość faktyczna nieruchomości w R. to 5 tys. zł. Jest to kwota jaką można uzyskać w przypadku sprzedaży, o jakiej na dzień dzisiejszy nie ma mowy. Obowiązuje bowiem umowa dzierżawy do 2014 r., a sprzedaż nastąpi łącznie z gruntami. Syn D. H. we wrześniu 2010 r. planuje wyjechać za granicę. Co do pomocy uzyskanej od osób trzecich, brak jest podstaw do przekazania informacji na ten temat, albowiem umowy są zawierane ustnie lub w formie "pożyczki na nazwisko osoby z poręczeniem wpłaty długu". Skarżąca podała także, że stypendia dla wszystkich dzieci wyniosły 850 zł. D. H. był dwukrotnie zarejestrowany w Urzędzie Pracy, lecz pracy nie podjął.

Ponadto do akt niniejszej sprawy zostały dołączone dokumenty przedłożone w sprawie I SA/Op 497/09, toczącej się przed tut. Sądem ze skargi S. H. , a mianowicie: zaświadczenie Urzędu Skarbowego w Nysie, z którego wynika, że małżonkowie S. i P. H. w 2008 r. oraz 2009 r. zostali opodatkowani łącznie i uzyskali dochód - odpowiednio - 9.107,95 zł oraz 9.066,72 zł, a także zaświadczenie o pobieraniu nauki przez D. H. w roku szkolnym 2009/2010. W aktach sprawy znajdują się również kserokopie pism skarżącej z dnia 4 sierpnia 2010 r. i 27 sierpnia 2010 r. złożone w sprawie II SA/Op 312/10, zawierające istotne informacje dla oceny jej sytuacji materialnej, a także kopie aktów notarialnych przedstawionych w sprawie II SA/Op 340/10.

Postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzasadniając swoje stanowisko wywiódł, że zawarte przez skarżącą informacje we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF były niewystarczające do oceny jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wątpliwości pojawiły się, po pierwsze, w kwestii liczby osób, z którymi skarżąca tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Z informacji znanych referendarzowi z urzędu, zawartych w innych wnioskach skarżącej złożonych w tut. Sądzie (m.in. w sprawie II SA/Op 340/10) wynikało bowiem, że posiada ona małżonka P. H. , czego nie wykazała we wniosku w niniejszej sprawie. Po drugie, trudności nastręczyła ocena rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni, wobec ujawnienia w szczególności informacji, w sprawach o sygn. akt I SA/Op 460/09 i I SA/Op 461/09, na temat sprzedaży przez męża skarżącej w 2009 r. gospodarstwa rolnego w K. za kwotę 360.000 zł. (kserokopia aktu notarialnego Repertorium A numer 2764/2008 z dnia 18 marca 2008 r. - w załączeniu do akt sprawy). Po trzecie wreszcie, trudno było ocenić płynność finansową rodziny wobec oświadczenia skarżącej, z którego wynikało, że dochody miesięczne członków jej rodziny są niższe od wydatków na utrzymanie mieszkania. Taki stan wskazywać mógł, że rodzina wnioskodawczyni posiada inne źródła dochodu, bądź oszczędności. Wobec tego skarżąca została zobowiązana, pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r., do jednoznacznych wyjaśnień w wyżej określonych kwestiach, a także do przedłożenia stosownych dokumentów, określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Powyższe dane, w ocenie

referendarza, były niezbędne do rzetelnej analizy wniosku skarżącej w ramach kryteriów wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., albowiem zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy rozpatrywana jest zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Natomiast nieprzedłożenie przez skarżącą żadnych z żądanych dokumentów powoduje niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku. Dalej referendarz odnotował, iż uwzględnienie z urzędu w niniejszej sprawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię w sprawach I SA/Op 497/09 oraz II SA/Op 312/10 nie można uznać za wywiązanie się przez skarżącą z obowiązku pełnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących jej sytuacji bytowej, nałożonego

przez tut. Sąd. W oparciu o powyższe referendarz uznał, że pomimo odmiennego

twierdzenia wnioskodawczyni, przedstawione przez nią okoliczności potwierdzają, iż

łączy ją z mężem więź emocjonalno - ekonomiczna, wskazująca na tworzenie przez

nich wspólnego gospodarstwa domowego. Świadczy o tym zarówno zameldowanie

męża pod tym samym adresem - co sama wnioskodawczyni oświadczyła w sprawie II

SA/Op 340/10, wspólne rozliczanie się z podatku od osób fizycznych, odbieranie

korespondencji sądowej przez męża w imieniu S. H. (por. II SA/Op

337/10, k. 51 akt sądowych), udział skarżącej w roli pełnomocnika P. H.

w sprzedaży nieruchomości w K. , jak też jej wiedza na tematy związane

z aktualnymi, osobistymi sprawami męża dotyczącymi np. choroby, podziału majątku.

Ustalenie powyższe, zdaniem referendarza, ma znaczenie dla określenia rzeczywistego

składu osobowego rodziny wnioskodawczyni, a w konsekwencji do ustalenia sytuacji

materialnej jej bliskich. Wobec tego, przy rozpoznawaniu wniosku szczególne

znaczenie miało niewyjaśnienie przez skarżącą wątpliwości dotyczących sprzedaży

przez jej męża nieruchomości rolnej z zabudowaniami za cenę 360.000 zł

i rozdysponowania kwoty ze sprzedaży. Pomimo tego, że skarżąca brała udział w sprzedaży nieruchomości, co potwierdza akt notarialny, w żaden sposób nie wykazała, źe pieniądze o tak znacznej wartości zostały podzielone w sposób przez nią podany. Nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczność przekazania ich części rodzeństwu męża (chociażby oświadczenia rodzeństwa). Nie przedstawiła także dokumentów potwierdzających leczenie męża i wydatków poniesionych na ten cel, ograniczając się do stwierdzenia, że mąż nie posiada dowodów, ponieważ nie korzystał z refundacji. Ponadto, skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o pobieraniu nauki przez syna Patryka, ograniczając się jedynie do złożenia takiego zaświadczenia w stosunku do drugiego syna - Dawida. W żaden sposób nie wyjaśniła także, jak ponosząc koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie 460,45 zł (oświadczenie takie złożono w sprawie II SA/Op 312/10), przekraczającej przecież wielkość uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów w wysokości 599,19 zł, jest w stanie utrzymać swoją rodzinę. Oznaczać to może, że skarżąca lub członkowie jej gospodarstwa domowego posiadają inne źródła dochodu, bądź korzystają z pomocy osób trzecich, co oświadczyła zresztą skarżąca w piśmie z dnia 30 sierpnia 2010 r. Nie udokumentowała jednakże ani rodzaju tej pomocy, ani podmiotów jej udzielających. Dlatego tak istotne było wyjaśnienie powstałych niejasności, a w szczególności przeznaczenia środków pieniężnych w kwocie 360.000 zł uzyskanych ze sprzedaży wymienionej nieruchomości rolnej. Zwłaszcza z uwagi na fakt niewystąpienia przez skarżącą, mającą wiedzę o posiadaniu tak znaczących środków przez męża, o podwyższenie alimentów, tłumacząc to jego niskimi dochodami (tak w sprawie II SA/Op 312/10). Reasumując powyższe, referendarz uznał, że materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą nie pozwolił przyjąć poglądu, że skarżąca wykazała swoje prawo do przyznania jej pomocy, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Od powyższego orzeczenia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym wniosła o zmianę postanowienia z dnia 16 września 2010 r.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż informacje zawarte we wniosku złożonym przez S. H. na urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny tego wniosku w ramach kryteriów określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W związku z powyższym wezwano skarżącą pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. do nadesłania stosownych dokumentów i złożenia dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej analizy sytuacji materialnej skarżącej. S. H. nie stosując się do wezwania Sądu, nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie przedstawiła żądanych dokumentów, a tym samym nie potwierdziła złej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. Przede wszystkim nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani też nie złożyła bliższych wyjaśnień dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej za cenę 360.000 zł oraz rozdysponowania tej kwoty. Przy czym Sąd pierwszej instancji nie kwestionował wyraźnie akcentowanej przez skarżącą okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek odrębny jej męża, ale wyjaśnienie kwestii związanej z rozdysponowaniem tak znacznej kwoty ze sprzedaży tej nieruchomości, miało istotne znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni oraz jej rodziny, w szczególności w kontekście niewystępowania przez skarżącą o podwyższenie alimentów od męża z uwagi na jego niskie dochody (obecnie przyznane alimenty na dzieci wynoszą łącznie 80 zł). Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, iż w sytuacji, gdy powołuje się na brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest wstanie tego uczynić (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 262/09, Lex nr 552223). Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Natomiast rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, Lex nr 552212). Na mocy bowiem art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższych przyczyn równie istotne znaczenie miało wyjaśnienie w niniejszej sprawie wątpliwości związanych z powoływaną przez skarżącą okolicznością, iż nie prowadzi ze swoim mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższa okoliczność nie znalazła bowiem potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym sprawy. Jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w Nysie małżonkowie S. i P. H. w 2008 r. i w 2009 r. zostali opodatkowani wspólnie. Ponadto wnioskodawczyni, biorąc udział w sprzedaży nieruchomości położonej w K. , jako pełnomocnik swojego męża, podała, że P. H. umów majątkowych małżeńskich nie zawierał. Również posiadana przez skarżącą wiedza na temat choroby męża, podziału majątku oraz fakt zameldowania P. H. pod tym samym adresem co wnioskodawczyni i odbieranie przez męża korespondencji do niej kierowanej, wskazują na łączącą ich relację o charakterze wspólnego gospodarstwa domowego. Z kolei ustalenie rzeczywistego składu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie ma bezpośrednie przełożenie na ustalenie sytuacji materialnej bliskich wnioskodawczyni. Skarżąca nie wyjaśniła również pozostałych wątpliwości, a dotyczących zakresu pomocy otrzymywanej od osób trzecich, na którą wyraźnie wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak danych w tym zakresie nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków jakimi dysponuje skarżąca. Wnioskodawczyni nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających kontynuację nauki przez syna Patryka, jak również żadnych dowodów potwierdzających leczenie męża oraz wysokości wydatków z tym związanych, a tym samym uniemożliwiła Sądowi dokonanie oceny, w jakim zakresie powyższe wpływa na sytuację materialną rodziny, tzn. jakie są z tego tytułu obciążenia finansowe. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, iż wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o kontynuacji nauki syna czy też przedstawienie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających leczenie męża - w tym przykładowo dokumentacji medycznej, która jest dla pacjenta dostępna - nie jest możliwe do spełnienia. Ponadto skarżąca sama wskazuje, że uzyskiwane dochody z pomocy społecznej w kwocie 599,19 zł nie pokrywają kosztów utrzymania, a jednocześnie odmawia wyjaśnienia, w jakim zakresie uzyskuje pomoc od osób trzecich i jednocześnie twierdzi, iż nie jest to informacja "do przekazywania". Tak więc skarżąca uniemożliwia dokonanie oceny jej sytuacji bytowej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła S. H. , podnosząc swoją trudną sytuacją materialną. Wskazała, że majątek uzyskany ze sprzedaży nieruchomości jej męża jest w rzeczywistości majątek rodziców i zgodnie z ich wolą został podzielony pomiędzy rodzeństwo. Powołała także sygnatury innych spraw zawisłych przed Sądem pierwszej instancji z jej udziałem, w których przydzielono jej prawo pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, Lex 552404).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji mając na względzie ekonomię procesową i prawo strony do szybkiego rozpoznania sprawy, a także uwzględniając okoliczność, że zrodziły się wątpliwości dotyczące informacji przekazywanych przez skarżącą, zgodnie z art. 255 P.p.s.a., wezwał ją do nadesłania dokumentów, które miałyby uprawdopodobnić składane przez nią oświadczenia. Strona jednak nie zastosowała się do powyższego wezwania. Powyższe dokumenty były zaś niezbędne, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy za niewystarczające należy uznać oświadczenie skarżącej, że nie prowadzi ona gospodarstwa domowego wraz ze swoim mężem.

Tym bardziej, że nadesłane przez nią zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku podatkowym 2008 i 2009 wyraźnie wskazują, że rozlicza się ona wspólnie ze swoim małżonkiem, co jednoznacznie potwierdza fakt pozostawania z nim we wspólnym gospodarstwie. Twierdzeniom skarżącej zaprzecza również okoliczność zameldowania jej męża na pobyt stały pod tym samym adresem. Biorąc pod uwagę to, iż małżonkowie rozliczają się wspólnie, należało wyjaśnić, czy mąż skarżącej dysponuje kwotą uzyskaną ze sprzedaży gospodarstwa rolnego i czy ma on środki na zapewnienie wsparcia finansowego rodzinie. W okolicznościach niniejszej sprawy, za Sądem pierwszej instancji stwierdzić należy, że kwota 360.000 zł uzyskana przez męża skarżącej ze sprzedaży nieruchomości w K. jest na tyle duża, że w zasadniczy sposób zmienia jego sytuację materialną. Wbrew odmiennemu twierdzeniu wnioskodawczyni przedstawione przez nią okoliczności pokazują, że łączy ją z mężem więź emocjonalno- ekonomiczna mogąca mieć charakter wspólnoty domowej. Mimo wezwania Sądu skarżąca nie przedstawiła również żadnych dokumentów mogących potwierdzić fakt rozdysponowania kwoty pochodzącej ze sprzedaży nieruchomości oraz darowizn, jakie -wg jedynie twierdzeń wymienionej- miały być dokonane na rzecz rodzeństwa męża. Ponadto choroba męża, na którą wielokrotnie powołuje się S. H. , nie stanowi okoliczności niemożliwej do udowodnienia, gdyż nawet jeżeli nie gromadził on dokumentacji medycznej z prowadzonego leczenia mógł uzyskać do niej dostęp na podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Z kolei ustalenie rzeczywistego składu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie ma bezpośrednie przełożenie na ustalenie sytuacji materialnej osób bliskich skarżącej.

Skarżąca także w żaden sposób nie wyjaśniła, jak -ponosząc koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie około 700 zł jest w stanie utrzymać swoją rodzinę z wykazywanego dochodu w kwocie 599,19 zł. Może to jedynie oznaczać, że skarżąca lub członkowie jej rodziny posiadają inne jeszcze źródła dochodu, nieujawnione w niniejszej sprawie.

Należy również zauważyć, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego. W tej kategorii spraw, zgodnie z art. 239 P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsze postanowienie nie ogranicza również prawa skarżącej do sądu, gdyż złożona (i sporządzona ) przez nią skarga (w której zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy) zostanie rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji po wyznaczeniu stosownego terminu, o czym skarżąca zostanie zawiadomiona. Obecność adwokata, o którego wyznaczenie wnosiła skarżąca, nie jest bowiem wymagana na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji. Dopiero na etapie ewentualnego sporządzania skargi kasacyjnej przewidziany jest tak zwany przymus adwokacki, o czym stanowi art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z tym uznać należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 października 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Nie ma przy tym także znaczenia, że w innych sprawach toczących się z udziałem skarżącej przyznano jej prawo pomocy, gdyż wniosek w tym zakresie rozpoznawany jest każdorazowo indywidualnie i oddzielnie, a przyznane prawo pomocy nie "rozciąga" się swym zakresem na inne sprawy z udziałem tej samej strony. Wniosek taki można złożyć na każdym etapie postępowania. Podkreślić przy tym należy, że do spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy nie zalicza się faktu bycia bezrobotnym, czy też korzystania z pomocy socjalnej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Inne orzeczenia