Postanowienie WSA z dnia 13.08.2015 sygn. VIII SA/Wa 571/15

Sygrantura: VIII SA/Wa 571/15
Wydane przez: Wojewódzki Sąd Administracyjny
Z dnia: 2015-08-13
Skład: Monika Kramek (sprawozdawca, przewodniczący)
Powiązane: Wyrok

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J C o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J C na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-

Uzasadnienie

Wnioskiem załączonym do skargi J C zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podał, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "W", z której w 2014 r. poniósł stratę w wysokości [...] zł (w załączeniu PIT-36L). Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i córką, które osiągają dochód w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Oświadczył, że posiada zobowiązania z tytułu kredytów i inne wielomilionowe zaległości finansowe. Nie posiada natomiast żadnego majątku, mieszkania ani przedmiotów wartościowych. Do wniosku załączył zeznanie podatkowe żony i wyciąg z jej rachunku bankowego, kserokopie wezwań do zapłaty oraz zawiadomień o wszczęciu egzekucji i faktur ze energię, wodę i gaz.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy przysługuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przy czym sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem natomiast do referendarza sądowego bądź Sądu należy ocena wykazanych okoliczności.

Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić tych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek ten należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005 r., sygn. akt. FZ 794/04). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na pozostałych podatników. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. post. SN. z dnia 24.09.1984 r. sygn. II CZ 104/84 i post. NSA z dnia 10.01.2005 r., sygn. akt FZ 478/04).

Podkreślić również należy, że zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w szczególności w stosunku do osób samotnych, bez majątku, czy też takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie możliwości zdobycia środków do życia. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004 r., sygn. akt. OZ 862/04).

Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą bardzo dużych rozmiarów, co potwierdza zeznanie podatkowe za 2014 r. gdzie wykazany został przychód w wysokości [...] zł (przy kosztach jego uzyskania –[...] zł). Przy czym podnieć należy, że strata jaką skarżący wykazał w zeznaniu podatkowym nie ma przesądzającego znaczenia gdyż w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych. Tego skarżący zresztą nie wykazał, bowiem nie złożył mimo wezwania wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedkładając jedynie "pusty" wyciąg niezawierający żadnych wyników ani informacji o saldzie początkowym czy końcowym. Nie wykazał również aby rachunek bankowy został zajęty. Już choćby z tego względu wniosek nie mógł być uwzględniony. Poza tym żona skarżącego osiąga stały dochód (...zł) z tytułu zatrudnienia. Trudno zatem uznać by rodzina znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej. Natomiast zobowiązania jakie skarżący posiada w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, mają charakter cywilnoprawny i nie mogą korzystać z pierwszeństwa przez obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2013r. sygn. akt II GZ 42/13, dostępne na www.nsa.gov.pl).

Uznać zatem należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych.

Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Inne orzeczenia